André Abeledo Fernández •  Opinión •  06/09/2026

O xenocidio como bandeira: a verdadeira historia dos Estados Unidos

Hoxe asistimos, coa complicidade activa de Washington, ao xenocidio que o Estado de Israel executa sistematicamente contra o pobo palestino. Bombas, fame inducida, desprazamentos forzosos, hospitais convertidos en escombros: todo iso con financiamento, armamento e cobertura diplomática estadounidense.

Pero quen se sorprenda de que os Estados Unidos apoien Israel mentres se desenvolve esta traxedia en Gaza non entendeu nada da natureza histórica dese Estado. Non é unha anomalía. É, desde esta perspectiva, unha continuidade da súa forma de exercer o poder no mundo desde as súas orixes.

Gaza: a fame como arma e o silencio como complicidade

En Gaza asistimos tamén a outra forma de violencia: o intento de impedir ou limitar a chegada de axuda humanitaria a unha poboación sometida a unha situación de extrema necesidade. Cando se obstaculiza o acceso a alimentos, auga, medicamentos e outros bens esenciais, a fame deixa de ser unha consecuencia accidental da guerra e convértese nunha ferramenta de presión sobre toda unha poboación.

E cando persoas desesperadas fan cola para conseguir un pouco de arroz, fariña ou auga e son alcanzadas por disparos, estamos ante unha realidade que debería estremecer a conciencia de calquera ser humano.

Israel non podería manter durante tanto tempo esta política sen o respaldo político, militar e diplomático dos Estados Unidos. Washington non é un espectador distante: é o principal aliado internacional de Israel, quen lle proporciona apoio militar e quen, mediante o seu peso diplomático, actúa repetidamente como o seu gardacostas nos organismos internacionais.

Por iso, cando falamos da traxedia de Gaza, non abonda con sinalar o Goberno israelí. Hai que sinalar tamén quen o arma, o financia e o protexe politicamente. A responsabilidade non remata en quen preme o gatillo; tamén alcanza a quen proporciona as armas, sostén o agresor e utiliza o seu poder internacional para evitar que se lle esixan responsabilidades.

Venezuela: a guerra económica contra un pobo

A mesma lóxica de asfixia aparece en Venezuela. Durante anos, as sancións económicas impostas polos Estados Unidos e os seus aliados golpearon duramente a economía venezolana, dificultando o acceso a financiamento, comercio, determinados bens e recursos necesarios para o funcionamento da economía.

A isto sumáronse conflitos arredor de activos venezolanos no estranxeiro, restricións financeiras e medidas que afectaron a capacidade do Estado venezolano para dispoñer dos seus propios recursos.

Non estamos falando unicamente dunha disputa entre gobernos. Cando as medidas económicas terminan repercutindo sobre os salarios, o emprego, os servizos públicos, a alimentación ou a capacidade das familias para vivir dignamente, quen paga o prezo son, en boa medida, as traballadoras e os traballadores e a poboación civil.

A chamada «guerra económica» debe analizarse tamén desde esta perspectiva: como unha estratexia de presión destinada a provocar o desgaste social e económico necesario para forzar un cambio político.

E detrás de Venezuela existe, ademais, unha cuestión que non podemos ignorar: os seus enormes recursos naturais e enerxéticos. Petróleo, gas, minerais e unha posición xeopolítica estratéxica converten o país nun territorio demasiado importante para os intereses das grandes potencias.

A historia de América Latina está chea de exemplos nos que os intereses económicos e estratéxicos dos Estados Unidos pesaron máis ca soberanía dos pobos. Venezuela non é unha excepción.

Un bloqueo que é unha condena de morte

Sobre Cuba pesa desde hai máis de sesenta anos un bloqueo económico, comercial e financeiro que foi condenado reiteradamente pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas. Non é simplemente unha sanción: é unha política de presión que persegue asfixiar economicamente un pobo enteiro polo «delito» de ter decidido o seu propio destino sen pedir permiso ao imperio.

Cada medicamento que non chega, cada alimento encarecido, cada persoa que atopa dificultades para acceder a determinados tratamentos son consecuencias dunha política que castiga a poboación cubana. Os Estados Unidos non bloquean unicamente gobernos: as súas medidas tamén afectan os pobos.

Gaza, Venezuela e Cuba mostran, con características diferentes, unha mesma lóxica: cando un pobo non se somete aos intereses de Washington, a presión económica pode converterse nunha arma destinada a provocar sufrimento, desgaste e desesperación.

Un xenocidio fundacional

E é que o xenocidio non é un accidente na biografía dos Estados Unidos: forma parte dunha historia marcada pola conquista e pola violencia contra as nacións indíxenas. A expansión territorial norteamericana estivo acompañada de masacres, deportacións forzosas, desprazamentos, confinamento en reservas e tratados incumpridos. Millóns de vidas quedaron destruídas mentres se construía o mito da «fronteira» e do «destino manifesto».

Sobre esa conquista ergueuse, ademais, un modelo económico cimentado durante séculos na escravitude de millóns de africanos secuestrados, comprados e vendidos como mercadoría. A explotación escravista contribuíu de maneira decisiva á acumulación de riqueza que posteriormente sería presentada baixo a linguaxe da «libre empresa».

E cando a escravitude formal rematou, tampouco desapareceu o racismo de Estado. Chegaron a segregación racial, as leis Jim Crow, os linchamentos e a exclusión sistemática. As súas consecuencias históricas seguen sendo obxecto de debate arredor da discriminación racial, da violencia policial e das desigualdades existentes no sistema penitenciario estadounidense.

O disfrace do «faro de Occidente»

Con esta historia de fondo, resulta unha obscenidade ideolóxica que se nos presente os Estados Unidos como o faro de Occidente, como modelo de democracia e de dereitos humanos que debemos imitar.

Non hai ningún faro que ilumine por igual: hai un Estado que construíu unha parte fundamental do seu poder sobre a conquista, a escravitude e a segregación, e que hoxe mantén unha estreita alianza con Israel mentres sostén políticas que afectan gravemente o pobo palestino e mantén un longo enfrontamento económico e político con Cuba e Venezuela.

Chamar «democracia» a ese proxecto sen recoñecer as súas contradicións históricas é un insulto á memoria das súas vítimas.

Fronte a este relato imposto, a clase traballadora e os pobos que loitan pola súa soberanía temos a obriga de lembrar a historia real, sen eufemismos nin medias tintas.

Só coñecendo o pasado e as contradicións do imperio poderemos entender o seu presente e organizar a resistencia necesaria.


Opinión / 

Información en la que puede confiar:

Reuters, la división de noticias y medios de comunicación de Thomson Reuters, es el mayor proveedor de noticias multimedia del mundo, con un alcance diario de miles de millones de personas en todo el mundo. Suscríbase a nuestro boletín informativo diario gratuito: thomson@reutersmarkets.com