O despedimento barato: cando ata Estrasburgo ten que lembrarlle á «esquerda» o que é a esquerda

Camaradas:

O Comité de Ministros do Consello de Europa volveu instar a España a reformar a súa lexislación sobre o despedimento improcedente. Non é a primeira vez. A resolución recolle as conclusións do Comité Europeo de Dereitos Sociais, que xa en marzo do ano pasado —a raíz dunha reclamación colectiva presentada por CCOO— determinou que o sistema español vulnera o artigo 24.b da Carta Social Europea. O motivo: as indemnizacións actuais non son disuasorias nin reparan o dano real sufrido polo traballador despedido.

Convén situar o dato no seu contexto histórico. A reforma laboral de 2012, asinada por Rajoy, rebaixou a indemnización de 45 a 33 días por ano traballado e o teito máximo de 42 a 24 mensualidades. Trece anos despois, cun Goberno que se presenta como «o máis progresista da historia», ese recorte segue intacto. Non se derrogou. Maquillouse.

Que pide Europa? Que as indemnizacións deixen de ser un baremo fixo e previsible para converterse en algo que de verdade lle doa ao empresario. Que se valoren as circunstancias do traballador e o prexuízo real. Que se protexa tamén os temporais contratados en fraude de lei. Nada revolucionario. Sentido común xurídico que en España segue sen cumprirse.

E aquí está a trampa que hai que sinalar sen medo: cando o despedimento é barato, convértese nun custo operativo máis. Un botón que a empresa preme sen remorso porque sabe que o prezo é asumible. Non fai falta prohibir a protesta nin o sindicalismo. Abonda con que o traballador saiba que erguer a voz pode custarlle o soldo do mes que vén. O medo fai o traballo que xa non precisa facer a represión aberta.

Yolanda Díaz leva anos prometendo máis inspectores, máis inspeccións, máis garantías. Dío coa fe de quen cre que as palabras cambian a correlación de forzas sen necesidade de tocala. Pero na fábrica, no almacén, na caixa do supermercado, a realidade non cambiou un milímetro. Segue sendo o traballador despedido quen debe demostrar que a causa alegada pola empresa é falsa. O acusado carga coa proba que, en calquera proceso penal, correspondería ao acusador. Ningunha esquerda real toleraría esa aberración procesual nin un día máis.

E, mentres tanto, onde están os sindicatos maioritarios? CCOO presentou a reclamación que deu pé a esta resolución —hai que dicilo e hai que recoñecelo—, pero, no día a día de demasiadas empresas, CCOO e UGT levan décadas actuando como xestores da paz social antes que como correas de transmisión da clase obreira. E onde nin sequera eles chegan, aparecen os sindicatos amarelos, os FETICO de quenda, deseñados para dar ao cadro de persoal a sensación de representación sen representalo xamais. A traxectoria destas organizacións en empresas como Mercadona debería estudarse en calquera escola sindical como manual do que un sindicato nunca debe ser.

O PSOE e Sumar comparten Goberno, pero comparten, sobre todo, amo: o capital que financia as súas políticas de «diálogo social» sen tocar un só piar da reforma de Rajoy. A dereita quítanos dereitos abertamente. A socialdemocracia anúnciaos, publicítaos, convérteos en titulares de rolda de prensa e, logo, non esixe que se cumpran. O resultado, para a clase traballadora, é idéntico.

Os dereitos non os regala ninguén, nin un ministerio, nin unha directiva europea, nin unha sentenza de Estrasburgo por si soa. Conquístanse con organización e deféndense con mobilización. Todo o demais son salsas para adormecer conciencias.

Até a vitoria sempre!