Mercadona ante os tribunais: cando a «empresa modelo» perde unha e outra vez a razón

Véndennos unha imaxe: a de Mercadona como exemplo de xestión empresarial, a de Juan Roig como visionario do «bo capitalismo», a dun modelo laboral que outros deberían imitar. Pero abonda con mirar as sentenzas que se acumulan nos xulgados do Social de toda España para descubrir a outra cara desa fachada tan coidadosamente construída polo departamento de marketing.

Unha traballadora despedida por denunciar sobrecarga laboral ante a Inspección de Traballo. Despedimento nulo. Outra traballadora, en Albacete, que coidaba do seu fillo gravemente enfermo, despedida igualmente. O TSX de Castela-A Mancha confírmao: case 63.000 euros de indemnización por un incumprimento grave da empresa. Unha afiliada á CIG en Ourense, castigada economicamente coa retirada arbitraria da súa prima polo simple feito de estar organizada. Unha empregada de baixa por ansiedade en Castela e León, despedida como represalia directa por reclamar o cumprimento da normativa de prevención de riscos laborais.

Non son casos illados. É un patrón.

O «Modelo de Calidade Total» é un modelo de control

Cando unha empresa acumula tantas sentenzas por vulnerar dereitos fundamentais —garantía de indemnidade, liberdade sindical, dereito á saúde—, xa non falamos de erros puntuais de xestión. Falamos dunha estratexia. O chamado «Modelo de Calidade Total» de Juan Roig funciona, na práctica, como un sistema de disciplina social: quen denuncia, quen se organiza á marxe dos sindicatos dóciles, quen esixe que se respecte a súa saúde ou a da súa familia, pasa a engrosar a lista de quen debe ser expulsado ou silenciado.

O caso de Ourense é especialmente revelador. Utilizar o plus por obxectivos —unha prima que debería recompensar o traballo— como arma para castigar economicamente a quen se afilia a un sindicato independente como a CIG non é un fallo do sistema. É o sistema funcionando exactamente como foi deseñado. E non é casualidade que sexan sindicatos combativos, e non as siglas que actúan como correa de transmisión da dirección, quen están a levar estes casos aos tribunais e gañándoos.

A saúde como campo de batalla

Os casos das traballadoras de Castela-A Mancha e Castela e León apuntan a algo que quen traballamos dentro de Mercadona coñecemos ben: a empresa trata a enfermidade, propia ou dun fillo, como un problema de produtividade antes que como o que realmente é: unha circunstancia humana que merece respecto e protección legal.

Cando unha nai que coida dun fillo gravemente enfermo remata nos tribunais loitando polo seu posto de traballo, e cando unha traballadora de baixa por ansiedade é despedida tras reclamar os seus dereitos, o que se pon de manifesto é unha cultura empresarial que antepón o rendemento á dignidade das persoas.

O que din os tribunais

O importante de todo isto é que non o dicimos só quen militamos no sindicalismo de clase. Dío o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, o Tribunal Superior de Xustiza de Castela e León e o Tribunal Superior de Xustiza de Castela-A Mancha. Institucións nada sospeitosas de radicalismo confirman, sentenza tras sentenza, que Mercadona vulnera de forma sistemática dereitos fundamentais das súas traballadoras e traballadores.

Isto debería ser noticia constante nos grandes medios. Non o é, salvo excepcións. Porque o relato da «empresa modelo» vende máis que a realidade dunha multinacional que gaña miles de millóns mentres despide a quen se atreve a esixir respecto.

Organizarse é a única resposta

Cada unha destas sentenzas é unha vitoria, pero tamén é a proba de que, sen organización sindical independente, sen delegadas e delegados dispostos a dar a cara, estas traballadoras nunca chegarían aos tribunais. A CIG e outros sindicatos de clase están a demostrar, caso a caso, que a resistencia organizada funciona.

Fronte ao medo que a empresa sementa deliberadamente, a resposta só pode ser a solidariedade e a organización desde abaixo.

Non hai modelo de éxito que valla se se constrúe sobre despedimentos represaliados. A liberdade sindical, o dereito á saúde e a garantía de indemnidade non son conceptos abstractos: son dereitos que estas persoas tiveron que defender un por un, nos xulgados, contra todo o poder económico dunha multinacional. E gañáronos.

Até a vitoria sempre!